{"id":4056,"date":"2023-11-30T21:38:57","date_gmt":"2023-11-30T20:38:57","guid":{"rendered":"https:\/\/offingawier.nl\/wordpress\/?page_id=4056"},"modified":"2023-12-01T21:36:19","modified_gmt":"2023-12-01T20:36:19","slug":"elementor-4056","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/offingawier.nl\/wordpress\/elementor-4056\/","title":{"rendered":"fam Betten"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Troch de tiid mei Tseard en Tryntsje Betten<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Artikel is oorspronkelijk gepubliceerd in de\u00a0 speciale\u00a0 uitgave van dorpskant\u00a0 “Wier Nijs” oktober 2023.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

It sit der tige sm\u00fbk by Tseard en Tryntsje Betten. As hat de tiid stil stien.<\/span> <\/span><\/p>\n

De sfear bringt my werom by myn pake en beppe; de itenstafel, de noflike stoel en de wand fol mei blide oantinkings fan jubilea, pake- en beppesizzers en foto’s \u00fat de natuer en teksten \u00fat de Skriftuer It \u00e2lder wurden kriget fet op it lichem en mankeminten komme der mear en mear. Mar de ‘holle’ is noch fris en by de tiid. It nijs wurdt goed folge en de Fryske Deibl\u00eaden lizze tsjok opsteapele op it tafeltsje. As ik der altomets eefkes binnen waai, altyd wolkom. Praat by de fleet. Soms wurdt der tryst mei de holle skodde; it giet m\u00e2l yn de wr\u00e2ld en it langstme nei eartiids fan r\u00east en feiligens is te fielen. Se libje mei it trelit en de wredens fan en yn de wr\u00e2ld. <\/span>\u201cMar wat hawwe wy it hjir noch goed!\u201d  <\/span><\/i>Nettsjinsteande de ‘phpd’s \u2013  pine hjir, pine d\u00ear’, binne se tankber en tefreden. <\/span> <\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Tseard ferteld fan syn aaisykjen. T\u00fbke aaisikers kamen mei in lege pet troch de hikke. Mar Tseard die noch in slach en hie amper tsien minuten letter it trijke \u00fbnder de pet. Sa hearde hy yn syn jonge jierren ris in kear in f\u00fbgell\u00fbd \u00fat de w\u00e2l. Wat wie dat? Seldsum gel\u00fbd en nei \u00fbndersyk bliek it in teapert te w\u00eazen. It lokjende l\u00fbd fan it mantsje liket op it l\u00fbd ast in izeren kaam oer in bankpas hinne skuorst.  ‘R\u00e8rrp r\u00e8rrp’ klinkt it snuorjen yn de skimer en is ek nachts \u00fat de lange gerzen noch te hearren. Tseard die dat l\u00fbd  nei en de teapert tocht dat der in konkurrint yn de reiden siet en r\u00f4p mar troch! S\u00fbnt 1950 is de kwartelkoning ferdw\u00fbn \u00fat it lege midden. Yn 2019 is er noch in kear heard by Nij Beets. Mei in droan is der \u00fbntdutsen mar nei ferrin fan tiid  wie er net mear te finen.<\/span><\/i> <\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Hjoed<\/span><\/b> wol ik nochris Tseard syn libbensferhaal oanhearre; in bys\u00fbnder ferhaal. Kofjetiid kom ik troch de doar en it Reade Kr\u00fas boek leit iepen op de tafel. Mear as 50 jier hat Tseard d\u00ear frijwillgerswurk foar dien as E.H.B.O’er by it Reade Kr\u00fas. En no wurde de \u00e2lde foto’s en in protte kranteknipsels nochris op ‘e nij besjoen. En de foto’s litte Tseard net allinne as fersoarger sjen, mar ek as tonielspiler, sjonger, dirigent en dit fral om wille te meitsjen by en mei de pasjinten. En as it eefkes ‘f\u00east’ siet, komt tiid, komt rie; Tseard wie de gongmakker! En net allinne de \u00e2lde minsken wiene m\u00e2l mei him, mar ek de jonge susters d\u00fbnsen om Tseard hinne. Altyd wol ree foar wat gritsen en gratsen. It gie net m\u00e2l gen\u00f4ch. <\/span>\u201cMei nocht en wille ha ik de tiid mei dy minsken troch brocht.\u201d<\/span><\/i> <\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Tseard<\/span><\/b> is berne yn 1932 op 5 maaie op in sk\u00fbtsje yn de Houkefeart. r d\u00ear kaam er pas folle letter achter, krekt foar dat er trouwe soe mei Tryntsje Schakel \u00fat Westhim. De earste jierren groeide Tseard op yn Easterw\u00e2lde. Yn 1941 is Tseard mei syn broer Jan fan h\u00fbs \u00f4fhelle en yn Gau bel\u00e2ne by frou Geeske Jellema. Tseard is de fjirde \u00fat in h\u00fash\u00e2lding fan alve bern mar sa seit er; <\/span>\u201cIt wie in h\u00fash\u00e2lding fan Jan Steen. Wie ik d\u00ear bleaun hie ik hjir no net sitten.\u201d<\/span><\/i>Ien kear hat Tseard as jonkje syn heit en mem noch sjoen. Yn Gau kaam Tseard foar it earst op skoalle. <\/span>\u201cIk wist fan neat. In rare boel wie it.  Mar Jan en ik ha it goed troffen by frou Jellema, Dat is \u00fas gelok west.\u201d <\/span><\/i>En at der hea op it l\u00e2n lei dan krigen de jonges ‘hooibouwverlof.’ De D\u00fatsers kwartieren yn de skoalle  en ien kear yn de wike wie der in healoere D\u00fatske les. <\/span>\u201cIk ha noait wat fan dy taal leard ju.\u201d <\/span><\/i>Der is fierders net folle kontakt mear mei de femylje west. De broers en susters <\/span>\u201cbinne allegear op it ferkearde paad bedarre, foar galge en r\u00ead opgroeid.\u201d <\/span><\/i>Der sit in barst yn syn l\u00fbd.  Tseard sjocht mankelyk nei b\u00fbten; d\u00ear stiet syn tsjerke en fernimst dat hy graach wollen hie dat se it allegear sa troffen hiene as hy. Mar de tiid kinst net werom draaie.<\/span> <\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Doe’t Tseard op de Potten wurke fan 1966 \u00f4f oant en mei 1999, siet d\u00ear yn in fek\u00e2nsje h\u00faske de \u00e2lde d\u00fbmny fan Gau, ds Tasseron. Tseard der op ta; \u201cKenne jo my noch wol d\u00fbmny?\u201d Wol nee, de man wist net wa’t Tseard wie. Hoe as Tseard wist dat hy hjir siet? ‘Jo hawwe my doopt froeger!’ Mar ja, dat wist de man net mear. Te lang lyn fansels.\u201d Lykwols, de Bibel ferhalen hiene wol yngong by it snoade en t\u00fbke keardeltsje. Tseard sloech de ferhalen op yn syn hert, libbet der mei en libbet it \u00fat; <\/span><\/i> <\/span><\/p>\n

f\u00east h\u00e2lde oan God en gebod en goed w\u00eaze foar de neisten. \u201cJan en ik ha gelok h\u00e2n dat wy it dat meikrigen ha fan beppe Geeske. Oars hie it mei my miskien ek goed ferkeard \u00f4fr\u00fbn.\u201d Sa wurdt nochris mei klam sein.<\/span><\/i> <\/span><\/p>\n

Yn 1956 waard Tseard sneinskoalle lieder. Wa yn de Legegea\u00ebn kin net mear dy prachtige ferhalen fan Tseard werom helje? Dy oantinkens steane by in knoarre lju noch yn it \u00fbnth\u00e2ld. Bibelferhalen waarden in beleving en de krystferhalen hichtepunten fan de fiering. Koest in spjelde fallen hearre, hat Botsje my gauris ferteld, as Tseard in spannend ferhaal fertelde en de teare snaren yn it bernemoed rekken. Faak kuiere Tseard de Griene Dyk eefkes om, om de fantasije te prikkeljen.<\/span><\/i> <\/span><\/p>\n

Yn 2012 kaam der in ein oan.  \u201cOch man, wat wie dat in moaie tiid!\u201d Mar leafst 56 jier hat Tseard it Boadskip fan leafde en genede troch j\u00fbn! En it moaiste ferhaal bliuwt foar Tseard ‘de barmhertige Sameritaan.’ (Lukas 10:25-37) <\/span><\/i> <\/span><\/p>\n

In tiidleas Boadskip.<\/span><\/i> <\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Op<\/span><\/b> syn tolfde kaam Tseard yn tsjinst by boer Wiebe Cnossen yn Gau. Melken leare en \u00fbngetiidzje, keallefange en strontb\u00fbtse. D\u00fatsers str\u00fanden troch it doarp. \u201c<\/span>Der wiene goeie jonges by. Sy moasten ek!\u201d <\/span><\/i>D\u00earnei waard Tseard feintsje op ‘e Syl by femylje H\u00e2ns en Wieke Terpstra. Wieke wie de dochter fan frou Jellema. In moai plak mar de besetting ferbruide de boel. <\/span>\u201cDer gebeurde wat, dat sil ik dy sizze!\u201d <\/span><\/i>Eangstige mominten op ‘e Syl, wer’t fjouwer minsken \u00fbnderd\u00fbkt sieten en in Joadinne. <\/span>\u201cHar echte namme hawwe nea witten.\u201d <\/span><\/i>Nei in tiid op ‘e Syl ferfear Tseard nei Toppenhuzen. <\/span>\u201cD\u00ear wie ik mar in jier want d\u00ear wie ik suver in slaaf. Mei it boatsje nei de kij ta en mei de h\u00e2n melke. Ik koe de kij s\u00fbnder spantou melke. Mar yn de winter stiene se droech en moast ik allehande oare putsjes dwaan sa as de boargen boarne of jirpel skile. Se koene my oeral foar br\u00fbke. Mar ik krige myn nocht der fan. Ik hie neat te sizzen en moast by de f\u00e2dij\/voogdij komme. Mar ik sei, ik wol oar wurk! En doe bin ik by Krikke kommen, wer’t Piet Tsjalsma no wennet. D\u00ear bin ik fiif jier west en doe hie ik myn nocht. De boer skold en tjirge him om neat. Iten hoegde ik net mear \u2013 ik siet sa fol!\u201d  <\/span><\/i>Tseard hellet de h\u00e2n \u00fbnder de noas l\u00e2ns. <\/span>\u201cDy middeis gie ik te greppeljen mar sei tsjin my sels;  Tseard wat bist in kloat. Dat ik brocht de snijseine werom en die myn klean yn de kiste. Mei de kiste achter op de fyts nei h\u00fbs yn Gau. Mar in wike litte kaam Krikke oansetten. Hy woe him ferbetterje. \u201cMiene jo dat echt?\u201d sei ik! Hy miende it echt en we hawwe in prachtich moai jier h\u00e2n.\u201d <\/span><\/i>In jier letter nei Germ Boschma \u2013 no Benny \u2013 en doe nei Hindrik Jager wer’t no Gerrit en Petra wenje. By Hindrik en Sytske Jager hie Tseard in goede tiid. Foar in arbeider wie wichtich dat er goed opsjitte koe mei de boer en boerinne. t is ‘de nageboorte’\u2013 <\/span>lizzen en frege wat dat wie. Hy tocht fansels, se sl\u00fbkje hjirre <\/span><\/i>\u2013 dit is yn’t geheim slachtsje \u2013 . <\/span>Ja, \u00fbng\u00e2ns yn it D\u00fatsk; dat wist ik net yn it. Wat wist ik der fan. Dus ik sei, kom mar mei. Doe hat Tseard him it keal sjen litten. Aha, hy begriep Tseard. Dit wie link! Want de radio lei ek yn it b\u00fbth\u00fbs. Mar gelokkich wie der krekt hea oer hinne smiten. En de gewearen fan de fersetstriders leine foar de kij! Mar ek d\u00ear lei hea oer hinne. Doe kaam er yn de heaberch en seach er dat it hea splitten wie. <\/span><\/i>(rjocht \u00f4fstutsen) <\/span>Hy soe der yn sjitte! Ik sei: nee jong! En doe liet ik him sjen hoe as jo in splitlodde br\u00fbke. No, dat f\u00fbn er tige ynteressant \u2013 sch\u00f6n, sch\u00f6n \u2013 sei er en sa is er wer \u00f4fsetten. Mar H\u00e2ns wie wol wat opsternaat; Hoe koest dy fint sa fier komme litte. Mar ik sei; ik koe net oars!\u201d <\/span><\/i>En mei in sucht; <\/span>\u201cIn spannende tiid jong.\u201d<\/span><\/i> <\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Dan<\/span><\/b> komt Tryntsje der tusken.<\/span> <\/span><\/p>\n

Tagelyk mei it kofje ynskinken seit Tryntsje dat se yn 1957 troud binne. Tryntsje is berne yn Westhim en hat hiel wat wurk by oaren opklaud, mar beiden rekken tagelyk by de boer wei. F\u00easte kontrakten wiene der doe net. Dochs koene se dit h\u00faske krije, no ja, hiere. En dan dus trouwe, want hokjen wie der net by. \u2013 Mar ho ris eefkes; hoe hawwe jimme elkoar troffen? \u2013 <\/span> <\/span><\/p>\n

Wy moatte eefkes werom yn de tiid;   <\/span>\u201cJa, \u00fbnder it fytsen! Sneintej\u00fbns fytste ik nei Westhim ta en sa fytste Tseard mei my mei. Dan brocht hy my th\u00fas en krige in kopke tee en dan om njoggen oere j\u00fbns wer werom. In kear wie it sok min waar, doe woe \u00fas heit Tseard  net werom fytse litte nei Gau. De oare moarns wie it waar opknapt en Tseard as de wjerljocht werom. Beppe Geeske hie suver de hiele nacht op ‘e dyk omtoarke; wer bliuwt dy jonge! Se wie tige \u00fbnger\u00east west. Ja, tillefoan hiene wy net no.\u201d <\/span><\/i>Sa giet it mei fereale jongelju;  de tiid skyt oeren as de feint by de faam sit en dan h\u00e2ldst waar en wyn net yn de gaten. Oer it nijmoardrige beljen binne Tseard en Tryntsje fine se mar neat. <\/span>\u201cGewoan prate kinne se net mear. Se sitte altyd mei dat ding yn de h\u00e2n te friemeljen.\u201d <\/span><\/i>Ja, hjoededei is greppeljen en h\u00e2nmelken der net mear by en tinke de stedsjongelju dat de molke yn de fabryk makke wurdt<\/span>. \u201cEn at se in ko tsjinkomme skite se yn de broek.\u201d <\/span><\/i>Tiden hawwe tiden.<\/span> <\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Oer in broek sprutsen;<\/span><\/i> <\/span><\/p>\n

Op in waarme simmerdei woe Tseard as frijfeint graach eefkes te swimmen op de Gauster Hoppen.<\/span><\/i> <\/span><\/p>\n

Blinder, hie er syn swimbroek fergetten. No dan alles mar eefkes \u00fat en lekker yn de bleate by de s\u00e2nplaat it wetter yn. Nei in hoart soe Tseard der wer \u00fat, sieten der trije froulju op ‘e w\u00e2l. Hoe no? Tseard hie de tiid net oan himsels en moast wer nei de boer. Doe hat Tseard mar in eintsje fierder swommen en is troch de boskjes stiekum nei syn klean ta sl\u00fbpt. Gelokkich leine dy der noch. De froulju hawwe grif oare saken by de h\u00e2n hant…..want oars hiene se wierskynlik op de klean fan Tseard sitten gien en hoe hie it dan beteard? Leave 17! Hy moat der net oan tinke mar laket der no om. Oare tiden, oere seden. <\/span><\/i> <\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Dus <\/span><\/b>sa kamen se sneintej\u00fbns by elkoar op besite; in kopke tee en prate mei de \u00e2lders fansels;  dy woene al witte hokfoar fleis at se yn de k\u00fbpe hiene. Soms seine de \u00e2ldelju;  <\/span>‘Wy geane op b\u00ead, mar net te let meitsje jimme hear!’ <\/span><\/i>Dan wie it tiid foar in t\u00fatsje! Nei ferrin fan tiid wie it mienens; se joegen elkoar it ‘ja’ wurd. It wie Tryntsje har ienigste feint. Oaren makken it har j\u00fbns te let. <\/span>\u201cJawis, mar doe moasten we elkoar noch kennen leare,\u201d<\/span><\/i> laket Tryntsje en se sjocht Tseard noch in lyts bytsje \u00fbndogens oan. Men moat oan elkoar wenne. Nimme en jaan. Dy glimket gol werom; it is in leave taast yn it ferline w\u00earfan de echo noch op it gesicht leit. Ik mei wol faker troch de doar komme en altyd falt it my wer op hoe goed as dy twa opsjitte kinne. R\u00fbzje en wrokje? It komt yn harren trouboekje net foar.En sa is my wol tafertroud; se hawwe noch in protte wille. En leafde! Mar alles moat hjir mar net skreaun en sein wurde….gean sels mar op besite soe’k sizze.<\/span> <\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

En nei de trouwerij op 27 juni ’57 kamen se yn dat h\u00faske oan de Fiifgeawei \u2013 eartiids Offenwier n\u00fbmer 2 \u2013 en krigen letter hjir fjouwer bern; Tineke, Durk Gerdiene (Geeske) en Johan \u2013 ferneamd nei broerke Jan en H\u00e2ns Terpstra. Yn 1960 waard Tseard boade fan it doarp. Dat wie doe ek al in protte wurk mar oars as no. It wie ynearsten it leed oansizze; as der in doarpsgenoat ferstoarn wie gie Tseard by de doarren l\u00e2ns om it persoanlik te fertellen. Ien kear moast hy twaris deis by de doarren del. Rinnendewei mar <\/span>\u201cde pleatsen b\u00fbten\u00fat die ik op de fyts.\u201d <\/span><\/i>Dan klokliede, in healoere lang, gr\u00eaf dolle \u2013 10 g\u00fbne foar 4 oeren grave \u2013  acht dragers regelje, neibesteanden bystean en de beierdiging fersoargje.*  En foar dy pear sinten moast Tseard letter ek noch opdrave by it belestingkantoar yn Snits. <\/span>\u201cJow my dan mar in nije skeppe,\u201d<\/span><\/i>sei Tseard. Hy woe net belesting betelje oer dat tsientsje. <\/span>\u201cMar it wie buertplicht,\u201d<\/span><\/i> seit Tseard en gjin geklaai en geseur. Der kaam mear frijwilligers wurk; se koene Tseard en Tryntsje wol fine en se seine nea ‘nee’. <\/span>\u201cOch, dy goeie \u00e2lde tiid.\u201d<\/span><\/i> <\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Oer buertplicht sprutsen;<\/span><\/i> <\/span><\/p>\n

Ien kear yn de moanne moast Tseard pake Anne v d Heide de neilen knippe. Dy wiene dan sa bonke hurd, dat Tseard dit putsje mei de knyptange die. It advys; fuotten tenei yn de tobbe en foarwekje. Dat skeelt in protte tiid. Letter gie Tseard ek mei Auke v d Heide op ’n paad. Keallen ophelje en dan nei de Ljouwerter merke. Mei Auke koer er skriuwe en l\u00eaze. Moaie ritten binne der makke.<\/span><\/i> <\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Nei<\/span><\/b> it wurk op de pleats hat Tseard noch in jier as t\u00fanman yn Snits wurke. Mar doe krige er it breinharsensflues (hersenvliesontsteking) en tagelyk bloedfergiftigjen.  In jier yn de syktewet en d\u00ear koe de wrotter mar min oer. Mar op ‘e kuier oer de Potten kaam er de direkteur fan it park tsjin. Dy frege Tseard wer’t er wei kaam en sa krige se in hiel petear. <\/span>\u201cAt jo hjir ris in baantsje hawwe, dan h\u00e2ld ik my oanrekommadearre.\u201d <\/span><\/i>En sa kaam Tseard yn 1966 op de Potten te wurkjen. Terrein tsjinst. In prachtige tiid. En deade bisten sammelje! B\u00fbtendoar, b\u00easte kollega’s en klear stean foar de gasten. Trochdat in hernia Tseard goed te pakken hie, moast er yn 1999 \u00f4fskie nimme. Nei in operaasje yn Grins waard Tseard  \u00f4fkeurd;  it lichem hie al hiel wat wurk fersetten en as de lea net mear wol dan h\u00e2ld it op.It wrotten en wramen wie no earst wol klear.<\/span> <\/span><\/p>\n

Mar de tiid is uzes mei-inoar en ferfele soe der net by w\u00eaze.  <\/span> <\/span><\/p>\n

Ek de bisten yn de natuer hawwe altyd Tseard syn passy west.<\/span><\/i> <\/span><\/p>\n

Earder fertelde Tseard oan my; \u201cIen kear seach ik in wite harmeling\/hermelijn yn de w\u00e2l loeren op in reidhintsje\/waterhoen. Mar ik woe dat reidhintsje eins r\u00eade fan de wisse dea en kr\u00fbp djip yn de w\u00e2l. Tagelyk genoate ik fan de natuer; skitterjend en tagelyk ek wreed. Plysjes sochten doe nei streupers en krekt d\u00eare stapte ien yn in strik. Doe seagen se Tseard ek en harrren konkl\u00fazje wie;\u201cNo hawwe him!\u201d Tseard klautere omheech en waard suver wat boas; \u201cWer hawwe jimme it oer! Gean echte boeven pakken! Jimme hawwe my it moaiste momint fan de dei \u00f4fpakt!\u201d Sa f\u00fbn Tseard yn 1968 in deade fiskotter. Tseard fytse alle dagen troch de Bokkefinne \u2013 Pieter en pake Geart Bok hiene oant 1960 op de Bokkepleats wenne, no Nico en Jeltine \u2013 nei de Griene Dyk.<\/span><\/i> <\/span><\/p>\n

By de d\u00fbker siet al moarnen in otter; d\u00ear streamde wetter en farske fisk kaam mei. Mar dy deis net. By bungalo 14 lei in deade otter. Plysje der by; de otter moast mei foar \u00fbndersyk. Tseard sette in petear op en wist de facht te bemachtigjen. Dy gie nei Foeke Tienstra dy’t it feltsje opstoppe.<\/span><\/i> <\/span><\/p>\n

En sa kaam de otter te pronk yn de keamer tusken ferskate oare bisten en f\u00fbgels. It waard op’t l\u00east sa fol dat alles is nei it klompemuseum fan Skerjon yn Burgum brocht. Gelokkich sjogge we en hearre we dat de otter wer yn \u00fas kontreien is.<\/span><\/i> <\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Yntermezzo;<\/span><\/i><\/b> <\/span><\/p>\n

As ik it libben sa oereidzje fan dizze twa, dan sjoch ik de tiid sawol syklysk as line\u00ear. De minske makket diel \u00fat fan de natuer en har ritme. De omrin of sirkelgong fan de jiertiden en fan in minskelibben; de wille en waarmte, de wrakseling mei dr\u00f4fenis, de groei nei wysheid en it woarteljen yn bygelyks sa as by Tseard en Tryntsje, yn it leauwen. Tagelyk makket de minske diel \u00fat fan de skiednis en is it in reis nei de takomst. De reis tusken widze en it gr\u00eaf wurdt hoe dan ek makke. Yn it ‘\u00e2lde witten’ is it in komposysje fan twa tema’s, it ivige en it fergonkelike, it tiidleaze en it ierdske. Oeren en moannen en mear hawwe minsken yn de sinnetiid f\u00eastlein. Mar it \u00fbntstean fan de wike mei s\u00e2n dagen leit yn in fier ferline. De wikelikse moeting tusken no en doe, bepaalt \u00fas bewustw\u00eazen; wy libje yn \u00fas eigen ferhaal, werfan wy sels it l\u00easte haadstik skriuwe.  Mei yn kear yn de wike in r\u00eastpunt; unyk en djipsinnich. Stilstean en sykhelje! In minske hat it nedich en Tseard en Tryntsje f\u00fbnen d\u00ear freugde yn!<\/span><\/i> <\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

It <\/span><\/b>frijwilligers wurk hold net op! Nee. It wreide him \u00fat! It tsjerkh\u00f4f moast \u00fbnderholden wurde. De damklup moast ek helpe.  Dan mochten se fergees it gebou br\u00fbke. Mar der wie mar ien dy’t it wurk d\u00eare die  en mei de seine meande; Tseard Betten. Tseard hie kninen as hobby en hy hold fan t\u00fankjen op de folkst\u00fan, as der noch wat tiid oer wie. En fansels \u2013 en dat wit elkenien yn it doarp \u2013 omtinken oan de doarpsgenoaten. <\/span>‘It is better te jaan dan te krijen,’<\/span><\/i> soest sa op harren plakke kinne. Tseard hat sa as al sein 50 jier by it Reade Kr\u00fas wurke. Plakboeken fol mei foto’s en kranteknipsels; in argyf gelyk. Der binne in protte \u00e2ldbekenden dy’t dizze boeken graach ynsjen wolle. As ik dy boeken troch bledderje, dan strielt it der fan \u00f4f, dat Tseard en Tryntsje foar in soad lju wat bys\u00fbnders betsjutten hawwe. Altyd myld en woldiedich foar in oar; sis mar golhertich! Alle moandeitej\u00fbnen wie Tseard op paad; oefenje foar E.H.B.O’er, sprekkers hearre oer gefaren fan drugs en drank, leare en ferbine, proefpersoan w\u00eaze  en soms gie Tryntsje mei. Der waarden reiskes organisearre en Tryntsje helle en brocht de minsken wer fan en yn h\u00fbs. De Soos aktiviteiten foar ‘blinden en slechtzienden’ wiene ek in grut sukses. Der waard hiel wat op tou setten. Blomskikke en kryststikjes meitsje. Jan Brandsma levere it blomme guod en mear en wie tagelyk ek de sjuery. Tseard w\u00fbn meast de priis en grut wie wer de wille fan ferw\u00fbndering \u00fbnder de froulju! Hoe koe dat sa? Tseard stuts syn blomme pylken heech boppe alles \u00fat. Yn de Snitswike mei de plysjeboat oer de Snitsermar makke ek yndruk op Tseard. Tryntsje hie har drokten met de frouljusferiening ‘het Mosterdzaadje’. De namme komme we tsjin yn Lukas 13:18-21 en Lukas 17:5 en 6. <\/span>\u201cFierders moast ik th\u00fas w\u00eaze,\u201d<\/span><\/i>seit Tryntsje, wizende nei Tseard, <\/span>\u201cwant hy wie altyd fuort.\u201d <\/span><\/i>Se wiist glimkjend nei Tseard.<\/span> \u201cMar ik gie ek wol mei hear om te helpen.\u201d <\/span><\/i>En th\u00fas hat Tryntsje h\u00fbnderten kaarten skreaun om minsken te bemoedigjen. Haakt mei oare froulju der noch fleurich op los en skarrelt sels mei skjirre en skoffel troch de t\u00fan. Krekt begjin oktober hawwe se wer berjocht krigen dat se alwer in priis w\u00fbn hawwe foar de moaiste t\u00fan. Ek alris ha se de priis krigen foar de moaiste t\u00fan fan Snits en omkriten! De t\u00fan is like grien, kleurich en fleurich as Tseard en Tryntsje.  Mar simmerdeis is it \u00fbngetiid; hast net samar in priis te pakken!<\/span> <\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

\u201cMeitsje fan de gewearen in boemerang.\u201d<\/span><\/i><\/b> <\/span><\/p>\n

Sa stie boppe in ynterview mei Betten yn de Snitser krante. Hy hie de reis nei Joegoslavi\u00eb makke yn 1992 en dat hat Tseard rekke! Mei de trein der hinne, \u00fas \u00e2lde h\u00fasdokter J.J.M. Jansen wie ek mei as kolonnedokter.Tseard wie ek frege. \u201cIk ha der net in tel oer prakkeseaerre. Dat wie in reis jong, sil ik dy fertelle. Hielendal nei Zagreb en gelokkich fernamen wy neat fan de oarloch, mar doe’t de flechtlingen op it stasjon oankamen seagen we de k\u00fbgelgatten yn de bussen. En in soad minsken hiene stikkene bonken. Dat wie mei stikken izer wer oan elkoar setten. It stuts der gewoan ta \u00fat. In nuver gesicht. En der stie spanning op de weromreis! De 600 slachtoffers waarden nei Utert brocht wer’t se hjir en d\u00ear \u00fbnderdak krigen.\u201d Yn de krante fan 31 aug 1992 wurdt Tseard sitearre; \u201cIk kin der wol om janke, ik wurd weak fan dy oarloggerij. Meitsje fan de gewearen mar in boemerang, sadat de k\u00fbgel harren sels yn it boarst rekket.\u201d Soks seit Tseard net samar! Foto’s fan Tseard yn alle kranten. Ek yn Drinte by de treinkaping op ‘de Punt’ yn 1977 wie Tseard oproppen om te helpen. Ja, oeral is in tiid foar, sei de Preker al; in tiid fan oarloch, in tiid fan frede. (Prediker 3:1-8) \u2013 Gjin m\u00e2lder guod as minsken –<\/span><\/i> <\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

No<\/span><\/b> noch bin der in soad kontakten. Tegearre 178 jier \u00e2ld mar noch jong fan binnen.<\/span> <\/span><\/p>\n

As ik noch eefkes oanklopje om nammen helder te krijen, komme de T\u00fanwrotters ek binnen. Ek sy drinke altyd by Tseard en Tryntsje kofje en de koeke leit op it pantsje.<\/span> \u201cPak mar hear.\u201d <\/span><\/i>By Tseard is op dizze respektabele \u00e2ldens de gong der wat \u00fat;  de measte meters geane no op tsjiltsjes. Hertkwaal en nierproblemen bite elkoar; Tseard mei absol\u00fat net in soad drinke. It maksimale stiet op oardel liter deis. It hert kin it focht net mear fuort krije. <\/span>\u201cMar frou, ik ha sa’n toarst.\u201d <\/span><\/i>Mar Tryntsje is string<\/span>; \u201cNee, do hast dyn part h\u00e2n.\u201d <\/span><\/i>It is de leafde dy’t boppeslacht. En dan de s\u00fbkersyktepillen net te ferjitten. Oeral sit ek tefolle s\u00fbker yn hjoeddedei. It is moarns<\/span> ‘as giet de jongfeint mei in biksbakje nei de skiep.’  <\/span><\/i>De suster komt moarns om de steunkousen oan te dwaan. En de terapeut giet mei Tseard te oefenjen. Mar in soad nocht hat Tseard hjir net oan. Mar wat hat er l\u00east h\u00e2n fan de pine yn de fuotten! Plus, dan moat der sa no en dan in spuit B12 yn. <\/span>\u201cDe earste yn’t bil en d\u00ear ha ik neat fan fernommen. Dat koe b\u00fbtendoar wol eefkes sei de suster. De broek mar eefkes del. Oare kear sei ik; it kin wol yn de earm. Mar dat wol ik net wer. De hiele earm stiif. Oare kear mar wer yn de kont.\u201d <\/span><\/i>Simmerdeis is Tseard in knoarre b\u00fbtendoar en no komt de tiid wer om te puzzeljen. Der wurde puzzels fan 500, 1000 en sels 1500 stikjes brocht. Jawis, 2000 stikjes kin der ek noch by. Sa komt Tseard mei krantel\u00eazen, puzzeljen en folk oer de flier de tiid wol troch. In hoart lyn hie Tseard in strieminne nacht. <\/span>\u201cIk tocht, no hellet de grutte Baas my op.\u201d<\/span><\/i> <\/span><\/p>\n

Wat in libbensferhaal! Fan alles en noch wat meimakke. <\/span> <\/span><\/p>\n

Mar as ik freegje hoe as Tseard werom sjocht op syn libben en hoe hy it \u00fbnder gien hat, dan komt tige wis de finger omheech de loft yn; <\/span>\u201cKracht fan boppen!\u201d<\/span><\/i> <\/span><\/p>\n

In Psalm tekst dy’t my troch de holle sjit past tink ik goed by Tseard en Tryntsje; <\/span>\u201cGenedich en rjochtfeardich is de Heare en barmhertich is \u00fas God. De Heare hoedet de ienf\u00e2ldigen; ik wie der min oan ta, mar Hy hat my ferlost. Kom wer ta r\u00east, sis ik tsjin mysels, Want de Heare hat dy goed dien.\u201d <\/span><\/i>Psalm 116:5-7. Ferskate stoarmen troch stien en dan altyd de lijte en beskerming wer fine by ‘de grutte Baas’. Hy hat alle tiden yn Syn h\u00e2n. Hy stiet b\u00fbten \u00fas tiid en romte en is de altyd Oanw\u00eaziche.<\/span> <\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Dan<\/span><\/b> is it noch tiid foar wat foto’s.<\/span> <\/span><\/p>\n

Eefkes in foto tegearre, mar sa as sa faak hoecht it net, se steane al sa faak op de foto. Mar ik krij it foar elkoar; in knuffelfoto. <\/span>\u201cJa, wy knuffelje noch wol hear!\u201d <\/span><\/i>Tseard en Tryntsje; oprjocht en tige behelpsum foar elkenien. En d\u00ear by altyd ienf\u00e2ldich en leafst wat op de achtergr\u00fbn. It stiet harren tige te priizgjen. De \u00e2lde klok tikket troch en slacht de oeren troch de dei. De tiid stiet net stil en h\u00e2ld gjin skoft, mar soms is in momint beferzen yn de ivichheid. It docht my noch tinken oan dy sneintemiddeis yn 2016, d\u00ear wie sa momint. Syb v d Ploeg en Wiebe Kaspersma soene yn \u00fas tsjerke optrede. De kaarten wiene skjin \u00fatferkocht; witwersanne kamen de leafhawwers wei. Nei dat de mannen de soundcheck dien hiene moast ik se in oerke ‘kwyt’. Botsje moast de tagongsbewizen \u00f4frekkenje mei de ‘de Kastfans’ yn ‘de Wier’. Ik hie betocht de mannen moasten eefkes by Tseard en Tryn \u00fbnderd\u00fbke, op de tee. Dat gie oan. Ik kaam mei harren beiden yn de keamer en sei; <\/span>\u201cDit binne Tseard en Tryntsje en d\u00ear h\u00e2lde jimme it wol in oere praten mei, want Tseard hat mear as 50 jier sneinskoalle dien.\u201d <\/span><\/i>Doe’t de tsjerke om healwei fjouweren gr\u00f4tfol siet helle ik Syb en dy op. Syb sei, gean mar foar\u00fat, wy komme der oan. En doe kamen se yn tsjerke; Syb hie Tseard by de h\u00e2n en Wiebe Tryntsje en se songen; <\/span>\u201c’Ik ha dy leaf, ik ha dy leaf, ik ha dy leaf, wat moat ik s\u00fbnder dy. ’t Bin mar fjouwer lytse wurdsjes en al makket \u00fas dat soms wat bang. ‘k Ha dy leaf wol alvest\u00eaden lang.\u201d <\/span><\/i>It publyk wie rekke!  Guon hiene de triennen yn de eagen. De tiid stie eefkes stil; in tel koest de ivichheid fiele.<\/span> <\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Prachtige minsken.<\/span><\/b> Kinst der wol in boek oerskriuwe.<\/span> <\/span><\/p>\n

Kinst mar tankber w\u00eaze ast mei sokke tiidgenoaten in eintsje oprinne meist. Tank Tseard en Tryntsje foar jimme ferhalen en jimme tiid. Dat jimme noch mar in skoft by elkoar bliuwe meie yn de j\u00fbntiid fan it libben. <\/span> <\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

F\u00eadde \u2013 foarhinne de ‘reporter’.<\/span><\/i> <\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

 <\/span>* Taheakke;<\/span><\/i> <\/span><\/p>\n

Wa’t mear witte wol oer hoe as alles om en ta gong by de begraffenisferiening, dy kin ik alle ynformaasje oer de mail tasjoere. bloemhof.fedde@gmail.com<\/span><\/i> <\/span><\/p>\n

Rintsje Winia hat doedestiids alles yn it wurk setten om alles sa kreas en krekt mooglik op pepier te setten. Tige tagonkelik en oersichtelik skreaun.  Rintsje wie op dit m\u00ead ek tige serieus, sa as hy mei alle saken wie. As Rintsje wat oanpakte, dan stie er derfoar! Dan gie hy derfoar! Wa fan de l\u00eazer hat net it skitterjende boek<\/span><\/i> ‘Offenwier \u2013 doarp tusken Grienedyk en Aldfeart’<\/span> op de boekenplanke stean? Rintsje hat der jierren oan wurke. D\u00ear is wol safolle wurk yn sitten gien, d\u00ear meie wy post\u00fam noch wolris beneame!  Ek foar Wiernijs en seker ek de begraffenisferiening hat Rintsje in protte betsjutten. Dat mei en moat by dizze \u00fatjefte neamd wurde; yn alles klinkt noch de echo fan Rintsje syn wurksumheden troch foar it doarp Offenwier!<\/span><\/i> <\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Troch de tiid mei Tseard en Tryntsje Betten Artikel is oorspronkelijk gepubliceerd in de\u00a0 speciale\u00a0 uitgave van dorpskant\u00a0 “Wier Nijs” oktober 2023. It sit der tige sm\u00fbk by Tseard en Tryntsje Betten. As hat de tiid stil stien.  De sfear bringt my werom by myn pake en beppe; de itenstafel, de noflike stoel en de […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"site-sidebar-layout":"no-sidebar","site-content-layout":"page-builder","ast-site-content-layout":"full-width-container","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"disabled","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"disabled","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"class_list":["post-4056","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/offingawier.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4056","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/offingawier.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/offingawier.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/offingawier.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/offingawier.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4056"}],"version-history":[{"count":34,"href":"https:\/\/offingawier.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4056\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4104,"href":"https:\/\/offingawier.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4056\/revisions\/4104"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/offingawier.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4056"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}